houten gelamineerde handbogen

Op de rug van je boog kun je een laag materiaal aanbrengen wat goed tegen trek kan. Een zogenaamde "backing". Het voorkomt dat je boog breekt en bij gebruik van het juiste materiaal kan het zelfs de prestaties van je boog verbeteren. Deze boog van Jesse is voorzien van een originele backing. Jesse legt uit hoe hij zijn eerste boog nagenoeg onbreekbaar maakte.

"Hallo Jan,
Het is mijn eerste boog en daardoor zal er vast wel wat op aan te merken zijn. (Niet te bescheiden Jesse, ziet er goed uit.). Wat wel uniek is aan mijn boog, in vergelijking met anderen op de zelfbogenmaken site, is de backing. Deze heb ik gemaakt van 'dryer tape' en aangebracht met houtlijm. Deze tape is een rol fiberglass die gebruikt wordt om gyproc muren (gipsblokken) te verstevigen aan de voegen.
Met vriendelijke groet, Jesse.

Sjoerd heeft in 2009 meegedaan aan het Pijl- en bogenbouwersweekend en heeft de smaak goed te pakken.

Sjoerd over zijn nieuwste creatie: "De boog bestaat uit een backing van beuken en een belly van hardhout. Het hout komt bij de Gamma vandaan voor ongeveer 13 euro in totaal. (Gamma heeft op de een of andere manier betere houtkeuze dan Karwei vind ik). De 2 lagen zijn simpelweg op elkaar gelijmd met gewone Bizon houtlijm. Daarna vastklemmen en een nacht en een dag laten drogen. Vervolgens met een schaaf de punten slank maken, en tot slot met een rasp en een scherp mes de tiller verfijnen. Goed schuren, en het insigne erin branden met een soldeerbout. Tot slot 2 lagen blanke hoogglans lak erover en een mooie vlaamse pees van linnen draaien. De lengte van de boog is zo´n 186cm. De breedte in het midden, 3cm. De punten lopen taps toe tot 1cm. Ze trekt rond de 30 pond bij 28 inch treklengte."

Een paar jaar geleden begon Nick zijn bogenbouw carriere met een boog van stalen omheiningspaaltjes. Zie 'Bogen van kunststof en metaal'. Ondertussen is Nick gegroeid en zijn bogen ook.

Nick: " De boog trekt 110 pond op 32". De lengte is 74" van nok tot nok, de breedte is 1 1/4". De buik is van ipé en de rug van bamboe. De bamboo slats zijn eerst dunner gemaakt met haalmes en spookschaaf, daarna met surform op diepte gebracht, en afgevlakt met een bandschuurmachine. Zonder reflex verlijmd met Titebond3 en met aanelkaar geknoopte binnenbanden geklemd. Het stuk ipé heb ik ook geschuurd met de bandschuur, daarna met verfkrabber er nog even overheen. De lijm en het ipé heb ik, met dank aan Jorik, in Arnhem weten te krijgen. Het bamboe komt uit Kesteren, in de buurt van Arnhem. De boog heeft simpele selfnocks, en een 'bowyers-mark', wat niet meer is als een simpel kruisje, om het handvat aan te duiden. Een aandachtspunt is de hoek van de nokjes. Het is zeker aan te raden om deze groter dan 45 graden te maken, aangezien de pees er snel uit kan klappen (wat bij mij ook gebeurde). Nu heb ik de hoek vergroot, en heb geen problemen meer gehad. Al met al ben ik erg tevreden met deze boog."

Alex stuurde al eerder wat mooie plaatjes van bogen waarbij de rug met dierenpees is bekleed. Deze beauty is bekleed met slangenleer om de laag pezen te beschermen.

De boog is gemaakt van een stuk erg mooi taxus en op de rug zijn ca 10 pezen gelijmd. De lengte van de boog is ongeveer 158 cm (62 inch) en het trekgewicht circa 30 kilo (66lb.)

Na enige experimenten met massief bamboe is dit wat Marcel noemt zijn eerste echte boog. Gemaakt van een essen plank met een backing van bamboe. Lengte tussen de nokken: 70” , Breedte: 4,5 cm. Trekkracht 45 pond bij 28” treklengte.

Marcel over het maken van deze boog: "Het was best lastig omdat de draad uit de plank liep, er een soort dichtgegroeide wormgangetjes (?) in zaten en er een erg stijve plek zat op 2/3 van de bovenste werparm (uitloper van een noest?). Ook was de gehele onderste werparm beduidend stijver dan de bovenste (waardoor ik die niet hoefde in te korten). Probleem met ongeschaafd hout kopen is dat je de kwaliteit niet goed kunt beoordelen. Door niet constante gereedschapsdruk “propellert” ie enigszins (daar had je nog zo voor gewaarschuwd in je boek, maar ja, beginnersfoutjes horen er toch bij). Gelukkig is dit symmetrisch gebeurd (want ik heb de boog wel steeds omgedraaid) en omdat nokken en handvat op 1 lijn liggen maakt het verder niet uit.

Wat me opviel bij het tilleren is dat je bij lamineren een boogstaaf krijgt waarvan de som zeker meer is dan de delen. Het laminaat gedraagt zich anders dan bamboe of essen alleen. In elk geval een stuk stijver, waardoor de werparm best plat is naar de uiteinden toe. Ook verloor de boog bij afwerken en inschieten nauwelijks trekkracht.

Voor het lijmen heb ik Bindan Propeller lijm gebruikt (van Asgaard Archery). Een zeer sterke houtlijm. Beide delen met een paar lijmklemmen op elkaar gezet en daarna met binnenbanden strak omwikkeld. Dit heeft tot een best aardige verbinding geleid (voor een beginner). De rugzijde van de bamboe heb ik enigszins vlak geschaafd en verder overal de buitenste laag weg geschraapt, dat ziet er erg mooi uit. Afgewerkt met jachtlak, de bolle glans eraf gepoetst met fijne staalwol. Na zeker 600 schoten houden lijm en tiller zich prima. Enige zichtbare schade is dat aan buikzijde bij zo’n wormgangetje een klein randje in de lak voelbaar is (toch zwakke plek)!

Alex is sinds 2 jaar aan het knutselen en inmiddels is het een flinke hobby geworden.

Alex: "Het begon allemaal toen ik op reis in Canada iemand ontmoette die mij de boeken "the traditional bowyers bible" liet lezen. Ik wilde het wel eens proberen, een boog maken. De bogen heb ik tot nu toe allemaal gelijmd met sinew (pees op de rugzijde,J) Inmiddels heb ik bogen gemaakt uit verschillende soorten hout: Berk, hazelaar, jeneverbes (later gelamineerd met taxus), taxus, amerikaanse vogelkers. Ik ben gegrepen door het design van de noordwestkust indianen en veel van mijn bogen hebben dat korte brede design. Mijn sterkste boog is ongeveer 35 pond denk ik.

De pezen (om op de rug te lijmen, J) heb ik tot nu toe altijd besteld via een website in de VS: www.3riversarchery.com. De lijm, hideglue, kun je daar ook bestellen. Hoe je het aanbrengt op de boog staat in principe goed beschreven in de boeken 'de traditional bowyers bible'. Het is in feite een simpel proces. Alleen het uitelkaarhalen van de pezen tot kleinere vezels is een rotwerk waar je wel even de tijd voor moet nemen. Ik heb het nu toch al wel een aantal keren aangebracht op een boog en kan wel zeggen dat het een sterk goedje is. Ik heb hier in Europa nog geen leverancier gevonden die gedroogde pezen aanbiedt. Wellicht een slachterij.

Frits Sihan maakt ook fraaie samengestelde bogen. Frits zelf aan het woord over de boog op de foto:

"Het materiaal is essen. De back heb ik versterkt met houtfineer(Hickory). Met twee componenten expoxy lijm van Bison heb ik het houtfineer geplakt. Het handvat heb ik iets te dun gemaakt, waardoor de greep niet zo vast werd. Ik heb een blok tropisch hardhout gebruikt om het te verstevigen en wat meer body te geven.
Het hout heb ik behandeld met drie lagen gekookte lijnolie. Achteraf is het hout niet van beste kwaliteit, omdat de nerven niet echt parallel lopen. De kans op breken blijft dus aanwezig.

Ik heb de boog op de schietbaan getest. Tot mijn verbazing schiet hij op 18 meter redelijk zuiver. Van de 18 pijlen raakte ik 2 een 10, 8 pijlen zaten in de 9 en de 8 en de rest waren afzwaaiers. Op de lange afstand heb ik hem nog niet kunnen testen.

Trekkracht is ongeveer 15 kg, dus 30 lbs. Lengte is 1,81 m. Pees is van 12 draden B50.

Bij het maken van houten bogen is mijn grootste probleem: hoe kom ik aan bogenhout zoals essen, taxus enz. In Rotterdam heb ik een houthandel gevonden die een redelijk assortiment verschillende houtsoorten heeft. Afhankelijk van welke verkoper er staat kan ik geschikt hout kiezen. Ik heb nu maple met een prachtige parallelle nervenstructuur. Ik heb daar hoge verwachtingen van."

Simon van der Heijden is ook lekker aan de gang. Mooi getillerde bogen met een robuuste basic uitstraling.

Simon aan het woord: "Ik zaag eerst een backing tussen de 3 en 5 mm dik. Deze maak ik van Hickory of Essen. Daarna zaag ik een belly-stuk op maat. Ik gebruik elk hout dat geschikt kan zijn waaronder Essen, Esdoorn, Iepen, Accaccia en Kersen. Daarna lijm ik de stukken op elkaar met gewone witte houtlijm. Dit doe ik of met lijmklemmen of met touw en een heleboel houten wiggen. Als het droog is, teken ik het profiel op de back en zaag ik dat uit, daarna ga ik tilleren.

Meestal neem ik 2,5 cm dik vanaf het handvat tot 1 cm dik bij het uiteinde. Met spookschaaf en rasp haal ik het hout eraf. Door vaak te "floortilleren" kijk ik of er geen knikken en dergelijke ontstaan. Als ik een arm geheel heb getillerd doe ik de andere en gebruik ik de tillerstok voor het fijne werk.

Door een boog te lamineren kunnen sommige kleine foutjes in het hout geen kwaad, zoals dat de draad eraf loopt of een paar hele kleine noestjes."

Jeroen zijn ervaringen met robinia en essen lijken hier bij elkaar te komen. Zie ook: 'houten bogen uit 1 stuk'.

Jeroen: "Zoals ik je heb laten weten moest ik mijn robinia boog redden met een verbandje. (redactie: scheurvorming in rug waar draad niet gevolgd was. ) Voorlopig lijkt hij het te houden. Echter om niet zonder goede boog te komen zitten ben ik meteen aan een nieuwe begonnen. De backing is van essen en de belly van robinia. De backing heb ik bij iemand met een schaaf- en vandiktebank op 5mm laten maken. De draad heb ik dwars op de boog gezet. De belly heb ik daar ook even laten schaven om een goed lijmvlak te maken. Ik had nog geen epoxy lijm, dus heb ik conctructie lijm gebruikt. Ik heb geen lijm klemmen gebruikt, maar 3 keer omwikkeld met 50mm breed inpak tape. Ik heb een model gekozen zonder riser, omdat ik dat mooier vind. Wel is hij vrij lang. T.w. 195 cm tussen de nokken. De witte koehoorn nokken komen bij het slachthuis vandaan. Het trekgewicht heb ik nog niet gemeten, maar ik schat tussen de 45-50 pond. H ij is vrij licht van gewicht geworden. Hij slaat daardoor weinig en schiet snel en soepel. Hopen dat de lijm het houdt."

Deze boog is gemaakt voor een "maak je eigen boog" clubwedstrijd van Odulphus Stavoren.

Er ontstonden te grote krachten op 1 plaats, doordat de werparm niet gelijkmatig boog. Tevens liep de draad uit de essen laag op de rug. Deze bezweek het eerst, waarna de onderdelen delamineerden.

Wel sneu vanwege al dat werk, maar Henk kon er al snel weer om lachen (tenminste...).

Bamboe is een prachtig materiaal voor de beginnende bogenbouwer. Je lijmt wat, je schaaft wat, je trekt eens wat uit en bamboe vindt het allemaal best. Ideaal om te experimenteren met het buigen van de boog (tilleren).

"De waterski" komt uit 1 stuk bamboe en heeft een opgelijmd handvat welke asymetrisch is geplaatst. Dit omdat het dikteverloop van de stam gehandhaafd is, waardoor het ondereind dikker en dus stijver is.

Verhitten van het bamboe boven de gasvlam verhardt het materiaal en maakt de boog stijver en sneller. De harde buitenkant van het bamboe is gebruikt als buik.

De pees is gemaakt van een stuk sisal-touw. Voor bogen tot ongeveer 30 lb. voldoet dat prima. Wel even in de was zetten om pluizen en slijten te voorkomen. Met lijm insmeren kan ook.