Pijlen, Schachten

(home)

 


Schachten van de bouwmarkt.

Waarschijnlijk de beste prijs-snelheid verhouding. Afkorten, veren en punt erop, nokje zagen en knallen maar.

Niet alle bouwmarkten leveren dezelfde houtsoorten en diameters. Dus een beetje opletten als je net aan een bepaald type gewend bent.

Ben je een precisieschutter dan niet vergeten elke schacht op doorbuiging te controleren en desnoods bij te schuren. Zie pijl-tuning.


Schachten repareren / verlengen.

Heb je eindelijk een mooie pijl gemaakt, breekt de punt! Maar geen nood. Op de volgende manier kun je de pijl repareren in veel minder tijd dan nodig zou zijn voor een compleet nieuwe.

Ook is dit een goede manier om een hardhouten voorpijl op je lichte schacht te zetten.

Vijl de pijl aan twee zijden tot een scherpe punt. Zaag in het verlengstuk van hardhout een gleuf. Omwikkel die aan het uiteinde om splijten te voorkomen. Lijm aanbrengen en de schacht in de gleuf drukken. Enkele uren inklemmen.

Als de lijm droog is de uitstekende delen van het verlengstuk wegschaven of vijlen. In het geval op de foto rechts beginnen met schaven en als je zo diep komt dat je de tape ook raakt ben je ongeveer klaar.

Tape weghalen, schuren en lakken. Ooooohhh...

 

 


Hazelaar

Hazelaar is een struik / boom (?) die in onze streken al duizenden jaren voorziet in pijlenhout. In de winter is hij gemakkelijk te herkennen aan de gele langwerpige "katjes". De scheuten die aan de hoofdtakken ontspringen zijn vaak prachtig recht. Ze lijken gewoon te roepen: "schil me, plak veren op me, geef me een punt en we gaan lol maken!"

 

Het eerste deel is wat minder prettig voor de tak: Afsnijden. Neem ruim meer lengte dan nodig voor de pijlen.

 

Wat er direct op volgt nog minder: Schillen. Nu moeten ze drogen. Bindt ze in groepjes strak samen. Probeer ze daarbij al zo recht mogelijk te buigen. Laat ze zo minmaal enkele weken op een warm en droog plekje liggen.

 

Zijn ze eenmaal droog dan eerst testen op buigsterkte. Zie hoofdstuk 'bamboe' hieronder.

Daarna kan het "rechten" boven de vlam beginnen. Zie ook hoofdstuk 'bamboe' hieronder. Op de foto zie je het resultaat na de eerste ronde.

 

Daarna kun je ze bijschaven of -schuren. Een schaafbankje met een sponning voor de juiste dikte, zie foto, is dan gemakkelijk. Echter, als er nog te grote slagen in de stokken zitten kunnen ze op die plekken juist te dun worden. Haal ze er eerst uit.

Grof schuurpapier op een dikke lat werkt hier ook goed om de pijlen egaal van dikte te krijgen.

 

 

 

 

 

 

Resultaat na 1 x rechten en 1 x schaven en schuren. Hier en daar nog een klein slagje. Mooi effect is dat je soms een noest ziet zitten. Zo zie je dat je echt met een tak staat te schieten.

Deze hazelaar pijlen hebben de zelfde spine-waarde als de bamboe pijlen hieronder. Echter, ze zijn op het dikste punt ca 10mm dik en de bamboe pijlen maar ca 8mm. Voor mijn gevoel zijn het dus nogal dikke torpedo's geworden. Misschien met slappere pijlen schieten??

 

 

 

 


Bamboe

Bamboe pijlen blijken erg stevig te zijn. Als je maar weet te voorkomen dat ze splijten, want dat doet bamboe wel snel. Breken is er echter niet bij. Zelfs niet als je tegen een muur schiet of tegen de bomen in het bos waarbij de pijl heen en weer ketst. Iets wat met reguliere houten pijlen vaak een spectaculair effect van rondvliegende spaanders en veren oplevert.

Mijn oudste pijlen zijn van bamboe en daar schiet ik al drie jaar wekelijks mee. Binnen en buiten in de bush.

 

Men kope bij de tuinman een paar bosjes bamboestokken, 8 a 10 mm dik en 90 cm lang, kosten ca 2 euro per 10 stuks.

Eerst sorteren op doorbuiging (spine). Zie pijl-tuning.

Alles wat te slap is kan al weg. (Of gebruiken voor fun- of jeugdpijlen.)

Primitieve spinebank. (als je wat ervaring hebt kan het ook op gevoel)

 

 

Daarna sorteren op rechtheid. Begin met de meest rechte stokken, die het dichtst bij de beoogde spinewaarde liggen. Het materiaal is niet duur, dus je hoeft niet al te zuinig te zijn. Echter, als je wat handiger in het rechten wordt kun je nagenoeg alle stokken, die stevig genoeg zijn, gebruiken.

Het rechten doe je boven een vlam. Als je de stok gebogen boven de vlam houdt, merk je dat hij slap gaat worden. In de goede richting buigen en af laten koelen. Het kromme deel verhitten en over een voorwerp rechtbuigen kan ook.

Zitten er twee krommingen vlak naast elkaar, dan de eerste goed af laten koelen, voordat je aan de tweede begint. De eerste daarna zo weinig mogelijk verhitten, omdat deze dan de oorspronkelijke vorm weer enigzins aanneemt. Is er veel hitte nodig dan de stok zo nu en dan nat maken. Let er op dat het bamboe niet schroeit.

 

 

 

 

 

Doorgaan tot je al redelijk rechte stokken hebt. Het ultieme finetunen kan aan het eind gebeuren, of tijdens het gebruik. Wissel regelmatig van stok, zodat de anderen tussen de behandelingen door afkoelen.

Zijn de stokken behoorlijk recht, begin dan alvast met het glad maken van de stok. De knopen kunnen met een vijl afgevlakt worden. Maak ze echter niet helemaal vlak omdat ze dan te veel kunnen verzwakken.

 

 

 

 

 

 

 

Nu kun je ze ook op de goede spinewaarde brengen. Vaak is het al voldoende de dikke stukken in de bamboestengels af te vlakken. Shrapen met een mes, een kleine schaaf en schuurpapier komen hier goed van pas.

 

 

 

(links) Zie hier na twee keer rechten, 2 keer spinen en enig schraapwerk: een sterke schacht voor circa 50 eurocent. (circa 4 pijlen per pakje van 10 stokken) Als we het uurloon merekenen zal het wel circa 25 euro zijn, maar dan hadden we niet zo veel lol gehad.

 

(rechts) Bamboe heeft 1 nadeel: het splijt gemakkelijk. Daarom de punt en de nok verstevigen door deze op te boren en een stukje hardhout, of bamboe in te lijmen. Eventuele punten ook zoveel mogelijk OM de schacht heen. Rondom de nok de schacht omwikkelen.

 

 

 

 

 

 

 

 


(to be continued)

 

 

 

(home)