Over dekking zwangerschap en kittens,
oftewel: de bloemetjes en de bijtjes
Krolsheid:
Gemiddeld eens per twee à drie weken gedurende vijf dagen, maar dit is geen vaststaand gegeven. Sommige poezen zijn weken achter elkaar krols en sommigen worden het maar twee keer per jaar. Meestal merk je dat je kat krols is doordat ze luidruchtig omaandacht vraagt.
Dekking:
voordat ze naar de kater komt moet de poes getest zijn op Kattenaids en Leukemie (SNAP test), ontworm haar voordat ze krols wordt en zorg ervoor dat ze recent is ingeent tegen kattenziekte en niesziekte. Ze mag geen vlooien of ander ongedierte hebben. Verder is het voor Rambo erg prettig als haar nageltjes geknipt zijn. Veel poezen willen de kat met de nagels 'bedanken' voor de dekking en het zou jammer zijn als Rambo daar een bloedend oog of kapot oor aan overhoudt.
Zwangerschap
Als ze thuiskomt van de logeerpartij, kan de poes erg moe zijn. Ze heeft heel wat nieuwe ervaringen opgedaan. Het kan zijn dat ze nog krols lijkt, maar dat wil vaak niets zeggen. Het kan zijn dat ze misselijk is of een beetje chagrijnig. Als ze ongeveer vier weken zwanger is, kun je zien dat de tepeltjes roder van kleur worden en opzwellen. Meestal worden ze na de vijfde week duidelijk dikker, maar dit is geen vaststaand gegeven. de zwangerschap duurt gemiddeld 65 dagen, gerekend vanaf de dekking. Als ze vóór de zestig dagen bevalt, hebben de kittens niet veel levenskansen, als de zwangerschap de 70 dagen overschrijdt, is het verstandig de dierenarts te bellen.
Zorg ervoor dat de poes goed eet. Je hoeft haar niet vet te mesten, maar het is wel belangrijk dat ze hoogwaardig voer eet. Het is niet nodig extra vitaminen of kalk te geven tijdens de zwangerschap, in goede kattenvoeding zitten alle benodigde voedingsstoffen. Mijn katten krijgen Royal Canin Sensible 33, dat is goed voer. Je kunt de poes beter niet ontwormen, ontvlooien of laten inenten tijdens de zwangerschap. Stel de poes niet bloot aan verfdampen en röntgenstralen en gun haar haar rust in haar vertrouwde omgeving.
Voorbereiding
Een paar weken voor de bevalling gaat de poes meestal op zoek naar een plekje om te bevallen. Leer haar nu de kraamdoos en de kraamruimte hiervoor te gaan benutten. Op het laatste moment zal dat niet meer lukken, en dan loop je de kans dat ze toch op jouw bed of het bankstel gaat bevallen.
De kraamdoos is een grote, stevige doos waarin je zachte doeken legt. Neem geen doos waarin groenten of fruit hebben gezeten omdat hierin resten van bestrijdingsmiddelen kunnen zitten die schadelijk zijn voor kittens.
Het is handig om de kraamdoos in een afgesloten ruimte te zetten, zodat de kittens straks in een beperkte ruimte veilig rond kunnen scharrelen. Sommige poezen hebben duidelijk behoefte aan rust en privacy terwijl anderen het prima vinden om de kraamtijd in de woonkamer door te brengen. Het hangt een beetje van je gezinssituatie af en van het karakter van je kat. Als je merkt dat ze onrustig is in de woonkamer, kun je echt veel beter de eerste weken kiezen voor een rustige afgesloten ruimte. Als de poes de situatie te druk vindt, zal ze de kittens gaan verslepen naar een ruimte die ze veiliger acht voor haar kroost, met alle risico's van dien. Probeer dit altijd te voorkomen.
Zet de kattenbak en de etensbakjes zover mogelijk van elkaar in de 'kraamkamer'.
Benodigdheden:
Zorg dat je het volgende in huis hebt voordat de bevalling begint:
- Kraamdoos
- Digitale thermometer
- Op de gram nauwkeurige digitale keukenweegschaal of brievenweger
- Handdoeken of washandjes
- Vervangende kittenmelk (Royal Canin)
- Spuitje zonder naald
- Telefoonnummer van de dierenarts
- Pen en papier
- Losse druivensuiker
Bevalling
Als de bevalling zich aandient, kan de poes afscheiding uit de vulva verliezen. Dat is normaal. Vaak zoekt een poes haar baasje op als de bevalling begint, ze vindt het prettig als er een vertrouwd persoon in de buurt is. Vaak kun je aan de flanken zien dat de poes weeën heeft. Als de poes persweeën krijgt, begint de bevalling. Meestal wordt het eerste kitten binnen een uur na de eerste perswee geboren. De meeste kittens worden met het kopje eerst geboren, maar stuitliggingen komen ook voor. Als de bevalling niet vordert, of als je ziet dat de poes paniekerig is, moet je direct de dierenarts bellen. Het kan zijn dat er een kitten niet uitgedreven kan worden en dan moet de dierenarts hulp bieden. Als een kitten ter wereld komt, zit de navelstreng meestal nog aan de placenta vast. De placenta wordt niet altijd direct na het kitten geboren, maar kan ook later komen. Als de moederpoes gaat lopen terwijl de nageboorte nog niet uitgedreven is, en het kitten achter zich aansleurt, is het verstandig de navelstreng af te binden. Knip hem niet door maar knijp de navelstrent drie centimeter van de buik van het kitten dicht, zodat de doorbloeding stopt. Daarna kun je de navelstreng voorbij de dichtgeknepen plaats doorknippen. Als je dit al te griezelig vindt, kun je ook de dierenarts raadplegen, die wil vast wel telefonisch assisteren.
Controleer of de kittens ademen. Als het vruchtvlies over het kopje zit, kan het kitten het benauwd krijgen, verwijder dit dus zo snel mogelijk.
Het is handig direct op te schrijven hoe laat de bevalling begint, wanneer de poes gaat persen, hoe laat de kittens geboren werden, de uiterlijke kenmerken van elk kitten en of de placenta is meegekomen. Als een placenta niet geboren wordt, moet de dierenarts gebeld worden. Het tweede kitten kan lang op zich laten wachten. Als de poes rustig blijft, is dat geen reden tot paniek. Als je ziet dat de poes steeds perst zonder dat er iets geboren wordt, moet je de dierenarts bellen.
Na de bevalling
De bevalling is afgelopen als de poes en haar kittens rustig gaan liggen slapen. De meeste poezen navelen zelf de kittens af, likken hen droog en eten de placenta op. Ook het drinken gaat meestal allemaal vanzelf. Toch kan het zijn dat er lange tijd na de bevalling nog een kitten volgt, daar kun je van tevoren niets van zeggen. Als je de poes na de bevalling water met opgeloste druivensuiker geeft, zal ze sneller op krachten komen. Ook kittenmelk is erg goed voor een jonge moeder.
Wegen en melk
De meeste kittens wegen na de geboorte tussen de 80 en 140 gram. Weeg de kittens dagelijks rond dezelfde tijd tot ze een week of vijf oud zijn. Schrijf dit ook steeds op, dan kun je direct signaleren als een kitten achterblijft. Bovendien zal de dierenarts willen weten hoeveel een kitten weegt als er medicijnen of zo nodig zijn. Als een kitten achterblijft, kunt u het het beste vervangende kittenmelk gaan geven. De kittens zouden elke dag ongeveer 10% moeten aankomen. Geef kittens nooit koemelk, de kans is groot dat ze hieraan overlijden. Melk bijgeven gaat goed met een injectiespuitje zonder naald. Laat het kitten wel zuigen, spuit niet direct een grote hoeveelheid in het bekje, dat is gevaarlijk. Geef de kittens een aantal keren per dag melk bij, rond dezelfde tijd. Geef niet zoveel kittenmelk, dat het kitten niet meer bij de moeder drinkt. Dan droogt de tepel op en moet je het allemaal zelf gaan doen.
Schrijf ook direct uiterlijke kenmerken van de kittens op. Bijvoorbeeld de vorm van witte aftekeningen. Als er identieke kittens in het nest zitten, kun je een nageltje rood lakken. Het is belangrijk dat je de poesjes direct kunt herkennen, anders heeft het wegen ook geen zin.
Poezen, katers, nazorg moederpoes.
Bij poesjes liggen de anus en de vulva dicht bij elkaar, zonder haar ertussen. Bij katertjes groeit er vaak wel haar tussen en liggen de openingen verderuit elkaar. Pas op: het is niet altijd gemakkelijk te zien.
Houd de moederpoes goed in de gaten. Als je denkt dat ze ziek is, of als ze slecht eet moet je direct naar de dierenarts. Ze heeft haar energie nu erg hard nodig. Moederpoezen hebben vaak veel te lijden van een bevalling en het zogen van de kittens. Zelf geef ik de moederpoes altijd vervangende kittenmelk van Royal Canin. Zo krijgt ze voldoende kalk en voedingsstoffen binnen. Vaak gaan de kittens er ook van drinken, dat is alleen maar gezond.
Probeer de situatie rond de kraamdoos zo rustig mogelijk te houden. Veel drukte is er vaak de oorzaak van dat de poes met haar kittens gaat slepen, met alle risico's van dien. Probeer dit te voorkomen.
Tussen vijf en tien dagen na de geboorte gaan de oogjes van de kittens open.
Scharrelen
Als de kittens een week of vier zijn, gaan ze rondscharrelen en wordt het pas echt leuk! Nu kun je ze ook gaan wennen aan andere mensen en dieren. Rond deze leeftijd kun je ze het beste in de woonkamer gaan houden zodat ze wennen aan het leven in huis (tv, stofzuiger en zo).
Ze mogen nu ook bijgevoerd worden. De moederpoes zal de ontlasting dan niet meer opeten. Als de kattenbak goed schoon gehouden wordt, maakt moeder de kittens zelf zindelijk. Met negen weken worden de kittens voor het eerst ingeent. Met een week of twaalf voor de tweede keer en dan zijn ze een jaar lang beschermd tegen kattenziekte en niesziekte.
Met dertien weken, dus een week na de tweede enting mogen ze bij de moeder weg. Doe dit niet eerder! Veel nieuwe eigenaren willen hun kitten zo snel mogelijk naar huis halen, dit is begrijpelijk, maar houd in je achterhoofd dat een kitten met de enting een verzwakte vorm van het virus ingespoten krijgt. Stress te kort na de enting kan ervoor zorgen dat de niesziekte toch uitbreekt.