Bakermat van de MALANs.

 

Uit familieverhalen door onze moeder Neeltje Vink-Mallan verteld, hoorden we dat de Mallans van oorsprong Hugenoten waren en na de geloofsvervolging in Frankrijk naar Nederland gevlucht waren. Moeders lijflied was "een vaste burcht is onze God", dit is zeer frappant daar zij geen weet had van de navolgende geschiedenis.

Zij en haar ouders spraken hun achternaam hoewel deze nu met twee ll´s geschreven wordt, altijd op zijn Frans uit en het klonk als Malan (nasaal) in onze oren. Uit ons genealogisch onderzoek is gebleken dat de Franse Malans afstammen van de Waldenser families uit Italië.

Al heel vroeg in 830 beginnen de geloofsvervolgingen en duren 900 jaren voort. Deze families hebben nog geen achternamen, die krijgen ze pas later en dan wordt de scheldnaam een achternaam.

Door vervolgingen van de Franse hugenoten, zijn vele Kerkelijke DTB archieven verbrand. En hebben we deze verbinding nog niet kunnen leggen. Maar onze wortels via deze lijn liggen vermoedelijk in Noord-Italië.

 

Op onze genealogische speurtocht kwamen we het volgende werk tegen.

CBG: "Die  MALAN GEDENKBOEK  6 oktober 1951".

 

Uittreksel 21 dec. 2002 MV.

 

Samenvatting uit Familierede zaterdag 6-10-1951 van Dr. D.F. MALAN, Eerste minister van Buitenlandse Zaken van de Unie van Zuid-Afrika.

 

blz. 23

Ca. 262 jaar geleden (in 1688) arriveerde Jacques Malan op de kust van de tafelbaai.

 

blz. 24

Verklaring van het WAPEN - MALAN de MÉRINDOL.

De bergtoppen op de achtergrond duiden op de Cottiese Alpen, aan de oostzijde waarvan de Waldenser Vallei van Piedmont ligt en aan de westzijde de Vallei van Durance.

[In de vallei ligt MÉRINDOL en niet ver daar vandaan Cabriére, hier woonde de Hugenoot Jean Jourdan met zijn echtgenoot Isabeau le Long, zij trouwt later na het overlijden van haar man in Zuid-Afrika met Jacques Malan.]

 

Als het jaar 1250 'n juiste aanduiding is van de tijd dat de Waldenser Malan, zijn familie en andere geloofsgenoten over de besneeuwde bergpassen van de Cottische Alpen trekken, betekent dat MALAN de MÉRINDOL oorspronkelijk Waldensers (in het Frans Vaudois) waren. Want reeds in 1208 is de vervolging, gepaard met moord en brandstapel in Piedmont begonnen, de volgende 30 - 40 jaren neemt dit toe.

 

Meest betekenisvolle/diepzinnige aanduiding is "DEUS ARX MEA" dit is GOD IS MIJN VESTING [een vaste burcht is onze God].

 

Zij waren Bijbelse Christenen hiervoor werden zij vervolgd, zoals hun geloofsgenoten in de:

- Vallei de Piedmont en aan de andere kant van de Alpen in

- Provence en Dauphiné en in

- Vallei de Durance en in

- Mérindol en

- Cabriére

Zij verschillen niet wezenlijk van de Nederduits-Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika.

 

De MALANs de MÉRINDOL eerst als de "Waldensers" later als Protestanten en Hugenoten bekend in Frankrijk, Zwitserland, Engeland en Zuid-Afrika.

De MALANs in Duitsland, Tsjecho-Slowakije en zeker andere delen van de wereld stammen vermoedelijk af van de Waldenser vluchtelingen uit Piedmont.

 

blz.25

1250 vlucht over de Cottische Alpen naar vallei de Durance woonden hier ca. 280 jr.

1530 Twee afgevaardigden naar Zwitserland/Duitsland.

1531 Algemene synode voor alle Waldensers:

1) er bestaat geen beginselverschil tussen de Protestanten van de Hervorming en de Waldensers.

2) besluit Bijbel te vertalen in Franse taal (door Pierre Robert een neef van Calvijn) voor iedereen. Deze verschijnt in 1535.

 

339

 

blz.26

1540 Frans I koning van Frankrijk stuurt drie theologische doctors naar Zuid-Frankrijk, deze worden protestant.

Parlement van Aix besluit 17 inwoners van Mérindol levend te verbranden, huizen/bomen/bossen worden met de grond gelijk gemaakt.

1545 Ook in Cabrière 4000 Waldensers vermoord.

1550 vluchtelingen mogen terugkeren.

1562 2e bloedbad. Hierna verenigden ze zich met de "Franse Hervormingskerk" en gaven de naam van Waldensers prijs. Oude Mérindol totaal verwoest, nieuwe en nog bestaande Mérindol was de woonplaats van Jacques Malan.

 

blz.27

1598 Edict van Nantes (Hendrik IV van Navarre).

1685 18 oktober Lodewijk XIV herroept Edict van Nantes, met verbod om te vluchten of het land te verlaten. Protestant Europa is diep verontwaardigd en biedt opvang in Zwitserland, Duitsland, Holland en Engeland. Jacques Malan vlucht als rondreizend muzikant.

Olivier Cromwell (regeerde toen in Engeland) roept Nationale Vastendag uit, sticht fonds met publieke in-schrijving, stort zelf £2,000 en uit staatskas £16,000, totale opbrengst £28,241, 10s, 6d.

 

blz. 28

In Holland ook toevluchtsoord voor de Hugenoten (velen van hen enige tijd later naar Zuid Afrika), inzameling van grote sommen geld, bouwen van 1000 huizen en hele buurt beschikbaar gesteld in Amsterdam voor een groot aantal vluchtelingen, heet vandaag nog de "Jordaan' dit is verbastering van het woord "Jardin" (tuin).

 

blz. 29

De afstammelingen van JACQUES MALAN en ISABEAU LE LONG.

"Wat gaan die doen in de neertrekkende en selfs verdierlikende mag (macht) van de materialistiese lewens-beskouing".

*****

 

Hoofdstuk II  Bakermat van de Malans en de vervolging.

blz. 34

2e alinea MALAN = 'melaatse' (vgls GLOSSAIIRE van Du Cange 1610-1688).

MALAN etymologie

Malandria (Latijn) melaatsheid

Malandrie (Frans)      idem       

Malandrin (Frans) melaatse

Malandrino (Italiaans) idem /rover/schavuit.

830 na Chr. Vervolging start in Waldensische Vallei twee eeuwen voor de familienaam ontstaat. Deze "Scheldnaam" wordt aangenomen als erenaam zoals "Geus en Hugenoot".

In tiende eeuw dus omstreeks 900 n.Chr. komen er familienamen.

 

blz. 35

830 Claude bisschop van Turijn weigert oppergezag van bisschop van Rome.

Hij vlucht met grote groep "Oorspronkelijke Christenen", volgens Apostolisch Geloof zoals Christus aan de discipelen gegeven heeft naar Waldenser Vallei (WV).

 

In 10e eeuw in de dorpen in WV reeds familie naam Malano, later Malanot (Rooms) en Malan (Protestants).

 

blz. 37

1112 Grote vervolgingen, Malans emigreren naar Mérindol aan de Durance in Frankrijk, archieven vermelden aldaar genaturaliseerd tot Fransen.

1248 Lodewijk IX (ook wel St Louis genoemd zie blz 86) organiseert eerste kruistocht naar Palestina een aantal Malans vergezelt hem, dapper gedrag bij Arce (aan de Palestijnse kust 80 mijl van Jeruzalem blz 86).

1250 Ze worden in de adelstand verheven door Lodewijk IX. Blz 85 Toekenning van de drie gouden lelies (fleur-de-Lis) van de Bourbons.

1290 Hertog van Savoye (opgehitst door de paus te Rome) vervolgt de MALANS. André Malans huis en landgoed worden verbrand. Jean Malan gruwelijk mishandeld en met paal doorboord.

1309 Leger van rovers onder bevel van paus Clemente vallen vallei binnen. Laurent Malan met vrouw en kinderen vluchten in de bergen van Taillant, worden hier gevonden en van de toppen gegooid.

 

340

 

1440 Keizer Sigismund trekt op tegen de Waldensers, martelt en moordt op grote schaal. Barthélemi Malan is de martelaar van Angrogna.

1487 Paus Innocentius VIII. Ruwe/bloedige vervolgingen.

1488 Karel II van Piedmont maakt eind daaraan, geeft bezittingen terug. Kortdurende vrede.

1540 18 november. Parlement van Aix besluit Mérindol moet platgebrand worden en zijn bewoners verbrand worden. Vier jaar lang wordt het vonnis uitgesteld.

1545 14 april. Barone d'Opède (vurig aanhanger van Frans I) voert Edict als eerste uit. Baron La Garde als tweede vernietigt La Motte. Vajuine en De Rodentier als derde vernietigen Mérindol, totaal 17 dorpjes zijn plat gebrand.

 

blz. 38

1557 29 maart. Voornaamste 43 inwoners van Vallei van Lucern o.l.v. Guillaume Malan (raadslid van Lucern) en zijn neef Jean Malanot (Signeur van St Jean) gaan naar hof van Turijn om te onderhandelen, resultaat negatief.

1561 15 juni. verdrag gesloten.

1592 Petitie aan koning Hendrik de Goede door André Malan.

1603 14 april. Markies van Pianesse (haat de Waldensers) schrijft namens de koning aan André Malan, 52 jaar vrede.

1655 april. Nieuwe wrede vervolgingen. Anne Malan familie van Jean Malan, lidmaat Kerk van St Jean, is met haar kind in de armen van de hoogste top in Angrogna gegooid. Jean Malan is mishandeld en verbrand.

1661 13 en 15 sept. Petitie in Malan en Les Malanoto ondertekend door Malan konsul van St Jean en door Malan raadslid van La Tour aan Lodewijk. Petitie geslaagd, 4 jaar vrede.

1665 roomse aanval. Jean Malan gedood, Jeanne Malan te Barges levend verbrand. Edict van Nantes uit 1598 herroepen.

1685 23 okt. Hertog van Savoye, Victor Amadeus (door invloed en dreigementen van Lodewijk) trekt met 14.000 man Dauphiné en Vadois binnen.

1686-1690 Verwoestingen, Les Malanoto aangevallen, niet vernietigd.

 

blz. 39

Veel Malans verlaten de Vallei en het land.

1689 24 aug. Jean Malan, dokter in het Waldenser leger is teruggekeerd, wordt bij Suza boven Chamont gevangen genomen en 9 maanden in het kasteel van Turijn gevangen gezet.

1690 30 okt. wordt hij vrijgelaten, keert terug en blijft in Frankrijk wonen.

 

Uit Hoofdstuk III    De verspreiding van de Malans over Europa

blz. 40

Eind 16e eeuw gaan vluchtelingen naar Frans Vlaanderen, Nederland en Duitsland. Vroeg 17e eeuw al in Middelburg, Leiden, Amsterdam, Hanau en Berlijn.

Omstreeks 1600 Jean Malan en zijn vrouw Antoinette Combare vestigen zich te Leiden.

1608. Hun dochter huwt aldaar 22 juni 1608 met de hoedenmaker Jan Lambaert in de Waalse Kerk. Moeder Antoinette overlijdt.

1625 13 april. Jean Malan huwt 2e x, Arasonne Brumeau (wed. van Michiel du Canne)

1622 Arnout Malan gehuwd met Mary Feme woont in de Sliksteegbuurt te Leiden, met hun kinderen, Suzanne, Pierre en Judique. Zij zijn zeer armlastig. (Uit brief 15-12-1910 van wnd. archivaris GA-Leiden aan Mr. J.H. MALLAN in Zuid Afrika.) Omstreeks 1625 Enige Malans te Leiden waren "Serger" = lakenhandelaren. Na 1625 geen Malans in deze gemeente- of dorpsboeken meer. (trekken hier weg net als de Frans-Vlamingen over Europa.)

[NB Wij hebben informatie uit 1692 over onze Malan voorvaders nog in het GA te Leiden gevonden.]

1692 2 nov. te Mérindol gedoopt Pierre Malan, oudste zoon van [Jean Malan, overleden op 45 jr-1698 was één van de broers van onze stamvader, Jaques Malan] is naar Zwitserland gevlucht en komt in 1714 zonder be-zittingen in Zwitserland aan.

NB. Jacques en Jean Malans (broers) waren de Heren Seigneurs van Mérindol. Jacques, vlucht als vioolspeler met Jean Jourdan naar Nederland vanuit Mérindol (blz. 46 vermeldt nog, Jourdan is afkomstig uit Cabriére,'n dorpje nabij Mérindol).

(blz.45 vermeldt uit vroeger werk blijkt dat aangetekend staat in de "Etat Civil de Mérindol" [zie ook aante-kening blz 42 6e alinea], vier Malan-broers zijn: Jean, Jacques, Henri en Barthélemi, zij worden genoemd de Heren Seigneurs van Mérindol en waren geclassificeerd als "Notables" van Frankrijk.)

1698 Jean overlijdt (oud 45jr.) zijn kinderen:

-Pierre geb 2-11-1692, vertrekt naar Zwitserland 1714. Wordt 1 juli Zwitsers burger in Genève. Huwt 18 juli 1722 Jeane Besson d'Avares. Zoon Antoine, geboren mei 1725, huwt 5-4-1757 met ?? en krijgt 20-6-1760 Jacques Imbert

 

341

 

en later Alexander. (e.v. zie boek.)

-Jean, blijft te Mérindol.

-Jeanne, blijft te Mérindol, levend begraven., (zie blz 40., in "die Malan Gedenkboek")

 

blz. 45 Hoofdstuk IV.

        De brief dd 23-12-1687 van de Kamer van Rotterdam aan gouverneur Simon van der Stel in Zuid Afrika vermeldt de namen van de landverhuizers vertrokken met de "Berg China" [aantekening blz. 46 komt 4-8-1688 in Zuid-Beveland in Zuid-Afrika aan. Zij hadden geluk dat de Heren van de Oost Indische Compagnie (HOIC) naar geschikte emigranten uitkeken], hier wordt genoemd Pierre Malan oud 23 jaar met zijn vrouw Isabeau Richarde. Er was wel een vrouw Isabeau Richarde, maar zij was getrouwd met Pierre Joubert. Men vermoedt dat hier een schrijffout is gemaakt, want er was ook 'n Malan op de boot nml. Jacob Malan een jonkman van 20 jaar.

        Jean, Pierre en hun moeder Jeanne Marthe Jourdan waren op hetzelfde schip. N.B. Er komt een aantekening voor in een oude bijbel van J.P. Malan zijn grootvader, hier staat vermeldt: "Pieter Jourdan met syn vrouw Elizabeth Lelon, Jacobus Malan kwam als jonkman met gesegde Jordaan mede".

 

blz. 59

Aantekening in Waalse Bibliotheek te Leiden.

Byleveldts brief dd 15-12-1910 vermeldt: De stamvader van de Malans in Zuid-Afrika werd in Leiden als 'n "refugié protestant de France" bestempeld. (Tot zover "die Malan Gedenkboek".)

 

*****

 

Kaartje uit "Die MALAN gedenkboek"

 

 

342

 

 

Het Familiewapen Malan

 

 

 

 

 

Een vaste burcht is onze God

 

 

 

Getekend met Oostindische inkt en geverfd met glasverf in 1991 op overheadsheet, naar een voorbeeld uit:

CBG "Het Familiewapen van het Geslacht Malan (Malan de Mérindol - Dick Rühl)" door Maaike Vink.

343