MENU:




Kies een station

 


 

 De straat

Alles over de geschiedenis van de "roemruchte" Jeustraat.

bron Wim Muys:
V
roeger (begin 20e eeuw) stonden slechts een paar kleine huisjes verdeeld over de straat. Die waren bedoeld voor de boeren-knechten, de "Jeu's".
&

bron Huub Fober:
D
e naam Jeu stamt af van de Jude (Joden), verbasterd naar Jeu's die hier gewoond zouden hebben.

bron John Janssen:
naam Jeu stamt af van de Joden, als je deze foto in Maastricht ziet, tegenover VVV-gebouw. Jń÷straot(in dialect)=Jodenstraat(in abn)

bron Wiel Leufkens: OnderOns april 2005
met toestemming Dick Gebuys

Even terug bladeren - de Jeustraat -

Zoals te zien is in het  document van huizentelling uit 1526 zijn enkele plaatselijke benamingen vermeld. Het was opvallend, dat alleen de Jeustraat als straat werd betiteld, hetgeen terecht lijkt, aangezien aan het einde, op Puth, het voor heel Voerendaal van belang zijnde Jeu (spel) gespeeld werd: het spel van handel in natura ten aanzien van het wereldlijke (onroerende) goed. Daar werden in het Jeuboek de diverse transacties vastgelegd. Voor het kerkelijk goed werd deze handel het Kerspel of Kerkspel of ook de Kerkfabriek genoemd en werden de transacties in een register aangetekend. Beide boeken zijn in het Archief te Maastricht te vinden. Na het sluiten van het Partage(verdeel) verdrag in 1661 tussen de Staten-Generaal en Spanje kwam aan dit systeem een einde, door het gebruik van geldeenheden. De Staten-Generaal benoemde een Notaris, die de diverse transacties van koop en verkoop voortaan schriftelijk, in akten noteerde. De opeenvolgende drie generaties notarissen Swildens woonden in huizen, die stonden op de plaats waar nu het H. Hartbeeld staat. De achterkant stond pal voor de achteruitgang van de kerk, zodat zij vanuit hun huis konden luisteren of de Pastoor geen woorden in zijn preek gebruikte die tegen het Haagse regime waren gericht. Toen in 1792 de Franse revolutionaire legers naderden namen zij de vlucht en keerden ze hier niet meer terug. Rond 1934 werden deze huizen afgebroken. Ik heb er nog verstoppertje in gespeeld. De laatste bewoners, Meyers, bouwden aan de Heerlerweg, op de hoek met de Kunderberg, het huis met het strooien dak. Bovendien lag in 1526 aan de Jeustraat het voor de voedselvoorziening belangrijke gebouw van de Puttermolen, waar het hoofdvoedsel van die tijd een eerste bewerking onderging. Nadat de laatste molenaar, Jacq. Klinkenberg uit de Keerberg; rondom 1955 zijn werkzaamheden had gestaakt, verviel de historische watermolen tot een ru´ne en werden daarvan de stenen en andere nog bruikbare materialen weggehaald. Ik was erbij toen een buurtbewoner er nog een hardstenen dorpel ontdekte; toen die door hem mee naar huis werd genomen. Uit historisch oogpunt had dit belangrijke gebouw natuurlijk bewaard moeten blijven. In 1526 (en nu nog) had de Jeustraat een doodlopende zijtak, waar "een hoeff genannt die Diepten van de Heer Hoen" was gelegen. Op die plaats verdween het water van Ubachsberg en van de Colmonder- of Winthagerbeek in de diepte van de put van Puth.

Uiteraard bestond in die tijd reeds 'de dijck van de meulen' met daarop de Meulenweg, die dit water opving, anders kon de Puttermolen niet draaien. Aan het einde van de Molenweg, langs het toenmalige deel van de Jeustraat (dat na de bouw van de Baneberg bij de Putterweg werd ingelijfd) lag een grote met knotwilgen omgeven, niet  wel-riekende molenvijver, die nu gedempt is. Rond 1934 bestond de buurtschap In gen Deepte uit een drietal huizen, waarvan het laatste bewoond werd door de weesjongens Severens.
Het huishouden werd, na het overlijden van de ouders, bestuurd door een ongehuwde broer van hun moeder, Nonk Scherpenzeel. Toen wij met ons gezin in 1934 vanaf de Tenelenweg naar de Jeustraat verhuisden om het snoep- en sigarenwinkeltje van Antje Smeets-Muijs over te nemen, hoorde ik vanaf In gen Deepte voetbalgeluiden.
Ik ging erop af en zag daar wat oudere jongens tegen een bal aan trappen, op een soort trapveldje vˇˇr huize Severens.
De ge´mproviseerde goal lag pal voor het huiskamervenster, alleen maar afgeschermd door een lage heg. De legendarische doelman van voetbalclub Voerendaal - Johan Wijnen - stond in het doel. Op een gegeven moment kreeg ik de bal vrij voor de voeten. Ik schoot keihard in. Johan kreeg de bal niet gehouden. Hij vloog bij Severens dwars door de ruit. Ik was zeer ontdaan en zag de veldwachter reeds bij mijn moeder thuis om proces verbaal op te maken, wegens vernieling van andermans goed. Willem, Toon, Hein of JŘp Severens kwamen meteen op mij af, niet om mij te straffen, doch om mij te troosten met de woorden: "Maak je maar niet ongerust; dit komt iedere week wel een keer voor! Der Nonk houdt daar al rekening mee. Die heeft enkele ruiten op voorraad!" En inderdaad, toen ik mijn laatste tranen had gedroogd kon ik nog net zien, dat hij met een nieuwe ruit kwam aansjouwen en dus werd het spel hervat. Er werd weer op goal geschoten dat het rammelde. Kennelijk werd erop gerekend, dat Johan geen bal meer door liet. Vanaf die eerste dag Jeustraat was ik 'de Kanon'. Als ik langs het graf van Nonk Scherpenzeel kom moet ik altijd aan Hein denken. Hij zorgde niet alleen goed voor de jongens Severens, doch hij zorgde ook voor een gezellige sfeer voor de buurkinderen van In gen Deepte. Als hij eens niets te doen had zat hij bij mooi weer op de bank voor het huis en kon je rustig bij hem gaan zitten. Hij had altijd wel iets interessants over vroeger te vertellen.
Wiel Leufkens

Heeft U nog een andere verklaring voor de naam c.q. oorsprong / geschiedenis van de Jeustraat, heeft U oude foto's van deze straat,  neem contact op met het Jeustraat-comite, en we zullen deze toevoegen aan deze website.

Dit kan uiteraard persoonlijk of via e-mail hier links.

 

Terug naar boven