Station Gramsbergen

Geopend als station aan de spoorlijn Zwolle - Coevorden. Op 1 november 1905 verlengd tot Stadskanaal. Na de sluiting Emmen - Gasselternijveen in oktober 1938 loopt de lijn tot Emmen, met uitzondering van een kleine opleving in en na de Tweede Wereldoorlog.

	Geopend:	Gesloten:
Personenvervoer:	1 juli 1905 27 juni 1945	17 september 1944 n.v.t.
Goederenvervoer:	1 juli 1905	23 mei 1971

Top

Gebouwen

Stationsgebouw Stationsgebouw van het type NOLS 3e klasse. Het stationsgebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Aan de westelijke kant is een kleine houten goederenbergplaats aangebouwd. Deze goederenbergplaats heeft zowel aan de straat als perronkant 1 schuifdeur. Het stationsgebouw is tegenwoordig aan de westelijke kant wit geplamuurd. In 1961 wordt er elektrische beveiliging aangelegd. Voor het bedieningstoestel wordt een uitbouw aan de perronkant van het station gebouwd. De originele houten goederenbergplaats is anno 2007 nog steeds aanwezig. De schuifdeur aan de straatzijde is vervangen door houten panelen. De schuifdeur aan de perronzijde is vervangen door 2 normale deuren. De ramen aan de kopse kant van de goederenbergplaats hebben niet meer de originele vorm. Na de sluiting van het loket komt het stationsgebouw leeg te staan. In het gebouw vestigt zich een café. De uitbouw voor het bedieningstoestel is niet afgebroken, zoals bij de andere gebouwen langs de lijn wel is gebeurd.	Station Gramsbergen met vertrekkende trein richting Zwolle. Ansichtkaart. Station Gramsbergen na de Tweede Wereldoorlog. Ansichtkaart. Foto van het stationsgebouw aan de straatzijde. Zichtbaar is dat de westelijke zijde wit geplamuurd is. Foto R. van Wissen, 16 maart 1985.
Nevengebouw Het nevengebouw is aanbesteed met bestek NOLS-17. Het nevengebouw is van het kleine type zonder ruimte voor treinpersoneel. Het gebouw is qua vormgeving geheel identiek aan het exemplaar in Hardenberg maar in spiegelbeeld uitgevoerd. Het nevengebouw staat aan de zijde Coevorden naast het stationsgebouw. Het nevengebouw heeft er tot zeker 1961 gestaan, daarna is het gebouwtje afgebroken.	Station Gramsbergen straatzijde. Achter het stationsgebouw staat het nevengebouw. Collectie R. Boelens. Nevengebouw (perronzijde) zoals dat bij het station Gramsbergen wordt gebouwd. Tekening R. van Wissen.
Bergplaats Tussen het station en het nevengebouw wordt in de loop der tijd een houten bergplaats bijgebouwd. Inmiddels is deze bergplaats weer verdwenen.	Geen foto beschikbaar
Dienstwoning Ten noorden van het station nabij de overweg heeft een dienstwoning gestaan. Deze woning is inmiddels verdwenen.	Geen foto beschikbaar

Top

Emplacement

Bij de bouw heeft Gramsbergen het standaard NOLS-emplacement met 2 perrons maar zonder doorgaand kruisspoor. De goederenfaciliteit ligt ten westen van het stationsgebouw. Naderhand is er een volwaardig kruisspoor van gemaakt. In 1926 zijn de losweg en het losspoor gewijzigd.

In 1953 wordt het 2e spoor het doorgaande hoofdspoor. Daartoe wordt het wissel aan de zijde richting Coevorden aangepast. In 1961 wordt het 2e perron, dat tot die tijd als eilandperron tussen de sporen 1 en 2 in heeft gelegen, aan de andere kant van het 2e spoor opgebouwd. Om op het 2e perron te komen moeten de reizigers de beide sporen oversteken. Na de Tweede Wereldoorlog wordt het goederenemplacement in stappen afgebouwd. Het laatste losspoor wordt in 1972 opgebroken.

Bij reorganisatie werkzaamheden t.b.v. de elektrificatie wordt de boog, waarin station Gramsbergen ligt, verruimd. Hierbij moeten de perrons verlegd worden. Het 2e perron komt weer tussen de sporen 1 en 2 in te liggen. De beide sporen hebben niet dezelfde kromming. Hierdoor waaiert het 2e perron uit ten opzichte van het 1e spoor. De oversteek naar het 2e perroon bevindt zich tegenover het stationsgebouw. De oversteek is met spoorbomen beveiligd. Tijdens de ingrijpende verbouwing in 1984 zijn de perrons van beperkte lengte. Als er met een dubbele DE3 wordt gereden, kan er maar 1 stel compleet langs het perron staan. Het achterste stel aan de Zwolse kant kan niet langs het perron staan. In Hardenberg worden de passagiers voor Gramsbergen dan ook verzocht om in het voorste treinstel plaats te nemen. Een dubbele DE3 komt 's avonds laat voor. Het extra stel is nodig voor de sneltrein de volgende morgen.

Hoewel het station enkele meters naast het kanaal ligt is er nooit een echte spoorweghaven geweest. Dit in tegenstelling tot Bergentheim waar hetzelfde kanaal ook stroomt, maar verder van het station af ligt.

Beveiliging

Gramsbergen heeft een volledig elektrische bedieningen van de armseinen en wissels. Daartoe staat in de uitbouw van het stationsgebouw een stelknoppentoestel met blokkast. Aan de zijde Coevorden staat bordessein voor de inrijseinen.

Top

Personeel

Functie:	Van:	Tot:	Naam:	Opmerking:
Stationschef	1905	?	J.A. Thomassen	-
Stationschef	?	01-01-1942	G. Vrieling	Vertrekt naar Ommen.
Stationschef	01-01-1942	?	G.J. Boerdam	-
?	jaren 30	?	W. Snijder	-

Top

Gegevens plaats

Algemeen

De gemeente Gramsbergen ontstaat in 1811. Naast Gramsbergen maken diverse buurtschappen waaronder Ennevelde (later Annevelde of Anevelde genoemd), Ane met Anerveen en de Meene, Holthone, Holtheme, Den Velde en Loozen deel uit van de gemeente. In 2001 wordt Gramsbergen samengevoegd bij de gemeente Hardenberg. De kern Gramsbergen is een kleine plaats, die in de nabijheid van het station is gelegen.

Bestuur

Gramsbergen is een zelfstandige gemeente tot 2001. Vanaf 2001 behoort Gramsbergen samen met het buurtschap Loozen bij de gemeente Hardenberg. In de periode 1880 tot 2001 heeft Gramsbergen de volgende burgemeesters gehad.

Naam:	Van:	Tot:	Opmerking:
O. van Riemsdijk	1864	1897	-
C.J. van Riemsdijk	1897	1939	-
mr. S.W.A. baron van Voerst van Lynden	1939	1945	-
A.W. de Jager	1945	1945	-
F.H. van der Bend	1945	1947	-
J.H. de Goede	1947	1958	-
H. van Hout	1958	1979	-
G.W. Floors	1979	1983	-
J.K. Slomp	1983	1992	-
J.L. Eggens	1993	1996	-
mr. J.A.M.L. Houben	1996	2000	-

Voorzieningen

Café Spoorzicht
In 1909 begint de heer Bolte op 100 meter van het station een café onder de naam Spoorzicht. Voor de heer Bolte is het café slechts een bron van neveninkomsten. In het dagelijks leven is de heer Bolte molenaar, vrachtwagenchauffeur en hulp bij bakkerij v/d Hulst.

Bijna 100 jaar later bestaat het café Bolte nog steeds. Nog steeds kunnen treinreizigers er terecht voor een kop koffie of andere versnappering. Daarnaast richt het café zich op lopers van het Pieterpad en fietsers in de omgeving. Bovenal is het echter een gezellig dorpscafé dat door Jan en Gees Bolte wordt uitgebaat.

Café Spoorzicht van de heer Bolte in de eerste jaren.
Foto website www.bolte.gramsbergen.nl

Café Jan en Gees Bolte tegenover het station.
Foto R. van Wissen, 30 juni 2007.

Top

Afkorting:	Gbg
Positie:	km 47,913, linkerzijde
Adres:	Stationsstraat