De geschiedenis van de afstammelingen
van Wolfgang Schwab
Op deze pagina’s vindt u iets wat het midden houdt tussen een aanzet tot een
familiehistorie en een genealogisch rapport. Als u hier via www.my-ged.com/schwab , via gencircles of via GeneaNet
bent gekomen, hebt u de rest van de beschikbare genealogische gegevens al
gezien. Deze pagina’s zijn louter gewijd aan de afstammelingen
van Wolfgang Schwab ( *1650, Herzogenaurach).
Inleiding: de
oorsprong
De naam Schwab is afgeleid van de naam van een van de Germaanse volkeren,
bestaande uit diverse stammen, genaamd de “Suevi” of “Suebi”. Oorspronkelijk
kwamen zij uit de regio van de Baltische zee, die bij de Romeinen in het begin
van onze jaartelling bekend als de "Mare Suebicum". Het volk
migreerde naar het zuidwesten en kwam terecht in de Duitse regio aan de Elbe
die, naar hen, Schwaben wordt genoemd. Onder hun vorst Ariovistus trachtten zij
zich in Gallië te verstigen, maar werden in 58 v.c. door Caesar verslagen. De
Suevi waren evenwel dermate onafhankelijk en onbuigzaam dat Caesar ze niet
blijvend kon onderwerpen. Meer dan van
welk ander Germaans volk is de naam van de Suevi een eigennaam geworden. Daarom
is de naam Schwab een van de meest voorkomende namen in het zuiden van
Duitsland. In de eerste helft van de 19e
eeuw zijn er vele duitsers, dus ook Schwab’s
uitgezworven over alle delen van de wereld, veelal vanwege de slechte
economische omstandigheden in Duitsland.
Het is aannemelijk, dat dit ook de oorzaak is van het feit dat er een familie Schwab uiteindelijk in Nederlands
Indië terecht is gekomen. Zonder overdrijving kan gesteld worden dat vrijwel iedereen die zijn naam S C H W
A B spelt en uit Nederlands Indië afkomstig is, familie zal zijn. Na het overlijden van mijn vader, Joseph Hermann
Schwab (1912-1989) ben ik begonnen met een onderzoek naar de oorsprong van mijn
familie. Het – voorlopige - resultaat van dit al 15 jaar (met
onderbrekingen) durend onderzoek vindt u
op de hier volgende pagina's.
Paragraaf 1 Van slagers
te Herzogenaurach tot molenaars te Mainz
De tot nu toe oudst bekende voorvader met de naam
Schwab is Wolfgang Schwab. Van hem weten we uit de registers van de r. k.
parochie te Herzogenaurach (opgeslagen in het aartsbisschoppelijk archief te
Bamberg) dat op 27 november 1731 te
Herzogenaurach is overleden. Herzogenaurach is een plaatsje in Beieren,
Duitsland ten Noordwesten van Neurenberg. Vermeld wordt ook dat hij ten tijde
van zijn overlijden ongeveer 80 jaar oud was. Hij is dus omstreeks 1650
geboren. De geboorteregisters van Herzogenaurach over de periode 1634 – 1656
zijn verloren gegaan in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648). Het is daarom tot
nu toe niet mogelijk gebleken verder terug te kijken, omdat niet kan worden
vastgesteld wie zijn ouders waren. Wel is zijn beroep bekend. Hij was een
“Lanius”, hetgeen betekent dat hij een slager ("Metzger") was. Dat
beroep wordt vermeld op zijn huwelijksacte en geeft ons een
aanknopingspunt. In het archief van
Herzogenaurach bevindt zich een "Handwerksbuch" van het
"Metzgerhandwerk", oftewel slagersambacht. In dat boek, dat in 1684
begint, staat een aantal vermeldingen die betrekking hebben op Wolfgang Schwab
en zijn familie. Om te beginnen Wolfgang zelf. Hij staat op de oudste lijst,
uit 1684, van Meesterslagers. Wolfgang is in 1684 al zes jaar gehuwd met
Elisabeth Höchin, zijn tweede echtgenote. De naam van Wolfgang’s eerste
echtgenote kennen we nog niet, noch hebben we gegevens over eventuele kinderen.
We weten dat Wolfgang weduwnaar was, omdat dit wordt vermeld op de
huwelijksacte van zijn huwelijk, op 4 juli 1678 te Herzogenaurach, met
Elisabeth Höchin, van wie ook nog wordt vermeld dat ze een weduwe was. Helaas
vermeldt de huwelijksacte niets over de ouders van Wolfgang en ook niet over
die van Elisabeth. De huwelijksregisters van Herzogenaurach beginnen pas in
1656 en de vroegste vermelding van de naam Schwab is het huwelijk van Wolfgang
Schwab en Elisabeth Höchin. Dat brengt ons tot de conclusie dat Wolfgang's
eerste huwelijk elders is gesloten en dat hij met zijn eerste vrouw
waarschijnlijk ook niet in Herzogenaurach heeft gewoond. Waar dan wel? In
aanmerking komen in de eerste plaats het vlakbijgelegen Hannberg en ook
Lichtenfels, dat 90 kilometer noordelijker ligt. Waarom deze steden? Omdat de
kinderen van Wolfgang en Elisabeth peetouders uit deze steden hebben, zodat
daar wellicht een aanknopingspunt kan worden gevonden. Tot dusver is over het
gezin het volgende bekend:
1. Wolfgang
Schwab werd geboren omstreeks 1650 en
overleed op 27 november, 1731 in Herzogenaurach. Hij huwde Elisabeth Höchin op 4
juli, 1678 te Herzogenaurach. Kinderen van Wolfgang Schwab en Elisabeth Höchin:
2 i. Wolfgang Schwab
3 ii. Georg Schwab
4 iii. Georg Schwab
5 iv. Georg Schwab
6 v. Johann ( Hans) Schwab
7 vi. Thomas Schwab
2. Wolfgang Schwab, geboren 21 september
1689 te Herzogenaurach, zoon van Wolfgang Schwab & Elisabeth Höchin.
Geboren 21 September 1689 in Herzogenaurach.
Hij huwde op 17 February 1722 te Herzogenaurach met Catharina Kimpel,
dochter van Adam Kimpel & Anna. Zij was geboren in Weberowa, Bohemen. Zij hadden
de volgende kinderen:
8. i. Ambrosius Schwab
9. ii. Margaretha Schwab
10. iii. Joseph Schwab
Wolfgang junior, de oudste zoon van onze
Meesterslager Wolfgang en zijn vrouw Elisabeth wordt geboren op 21 september
1689. Dat is opvallend laat: zijn ouders
zijn dan al 11 jaar (!) getrouwd. Wellicht hebben Wolfgang en Elisabeth een
tijdje elders gewoond en zijn er nog andere kinderen, geboren buiten
Herzogenaurach. Hij treedt in zijn vader’s voetsporen. In het “Handwerksbuch”
wordt vermeldt, dat op 24 juni 1698
Wolf(gang) Schwab (die dan 9 jaar oud is) als leerling wordt ingeschreven. Dat is in die tijd nog heel
gebruikelijk: een Meester neemt zijn
zonen aan als leerling, zodat hij de vakkennis in de familie kan houden en
ongewenste concurrentie kan voorkomen. Leerlingen krijgen niet betaald maar
ontvangen kost en inwoning. Gezellen krijgen een stuk minder betaald dan
meesters. Op 24 juni 1710 – Wolfgang is dan 21 jaar oud - wordt hij “freigesprochen” en zit zijn
leerlingtijd erop. Meestal gaat dan zo’n gezel op “Wanderschaft”. Misschien dat de gezellentijd van Wolfgang
junior hem helemaal naar Bohemen heeft gevoerd, want op 17 februari 1722 trouwt
Wolfgang jr met Catharina Kimpel, de
dochter van Adam Kimpel ,een “incola” (inwoner) van Weberowa, Bohemen. Van de
vrouw van Adam Kimpel is alleen haar voornaam Anna bekend. Wolfgang Schwab jr
en Catharina blijven wonen in Herzogenaurach. Daar worden, voor zover bekend,
hun drie kinderen geboren: Ambrosius,
geboren drie maanden na de huwelijksdag,
op 5 mei 1722, Margaretha, geboren op 27
september 1724 , en Joseph, geboren 19
maart 1727. Het is Joseph die voor het vervolg van onze geschiedenis
interessant is: hij verlaat op dertigjarige leeftijd zijn geboorteplaats
Herzogenaurach en vestigt zich in 1757 zo'n 243 kilometer westelijker, te
Mainz. Zijn verhaal gaat verder in paragraaf 2.
3. Georg Schwab,
zoon van Wolfgang Schwab & Elisabeth Höchin, geboren 2 juni 1691 te
Herzogenaurach en gestorven 15 september 1693 te Herzogenaurach.
4. Georg Schwab,
zoon van Wolfgang Schwab & Elisabeth Höchin, geboren 31 december 1695 te
Herzogenaurach en waarschijnlijk vóór 1697 gestorven.
5. Georg Schwab,
zoon van Wolfgang Schwab & Elisabeth Höchin, geboren 16 april 1697 te
Herzogenaurach en waarschijnlijk overleden 19 juli 1747 te Steinbühl. Hij wordt samen met zijn broer Wolfgang op
juni 1698 als leerling in het “Metzgerhandwerksbuch” ingeschreven. En ook hij
wordt op 21-jarige leeftijd, op 24 juni 1717 “freigesprochen”. In Steinbühl bij Neurenberg overlijdt op 19
juli 1747 een Georg Schwab op 50-jarige leeftijd. Dat zou deze Georg kunnen
zijn, maar we hebben nog geen aanwijzing, dat hij naar Steinbühl was verhuisd.
6. Johann (Hans)
Schwab, zoon van Wolfgang Schwab & Elisabeth Höchin, geboren 16
augustus 1699 te Herzogenaurach. Hij huwde op 24 November 1732 te
Herzogenaurach met Elisabeth Hüttinger. Zij kregen de volgende tweelingzonen:
11 i. Johann Schwab
12 ii. Andreas Schwab
Op 24 juni 1717, dezelfde dag waarop zijn broer Georg wordt “freigesprochen”,
wordt deze “Meistersohn” Hans Schwab als leerling in het Handwerk
ingeschreven. Het valt op, dat hij dan al 18 jaar is. Er was evenwel een
maximum aan het aantal leerlingen dat een meester mocht hebben, zodat eerst een
leerling moest zijn “freigesprochen”, voordat de meester een nieuwe leerling
mocht aannemen.
7. Thomas
Schwab, zoon van Wolfgang Schwab &
Elisabeth Höchin, geboren 27 juli 1702 te Herzogenaurach en overleden 10 juni
1759 te Herzogenaurach. Hij huwde op 23 juli 1743 te Herzogenaurach met
Dorothea Weegner. Zij hadden de volgende
kinderen:
13 i. Catharina Schwab
14 ii. Catharina
Schwab
Ook de “Meistersohn” Thomas Schwab wordt op 24 juni
1717, op 15-jarige leeftijd, als
leerling in het “Handwerk” ingeschreven.
8. Ambrosius
Schwab.
Zoon van Schwab & Catharina Kimpel. Geboren op 5 mei 1722 te
Herzogenaurach.
9. Margaretha
Schwab. Dochter van Wolfgang Schwab &
Catharina Kimpel. Geboren 27 September 1724 te Herzogenaurach.
10. Joseph
Schwab.
Zie hieronder paragraaf 2
11. Johann
Schwab.
Zoon van Johann ( Hans) Schwab & Elisabeth Hüttinger. Geboren 12
Maart 1735 te Hammerbach. Tweelingbroer
van Andreas Schwab.
12. Andreas Schwab. Son of
Johann ( Hans)
Schwab & Elisabeth Hüttinger. Geboren 12 Maart 1735 in Hammerbach. Tweelingbroer van Johann Schwab.
13. Catharina
Schwab. Dochter van Thomas Schwab &
Dorothea Weegner. Geboren 21 January
1745 te Happendorf en kennelijk gestorven vóór 1748
14. Catharina
Schwab. Dochter van Thomas Schwab &
Dorothea Weegner. Geboren 2 april 1748
te Happendorf.
paragraaf 2 De familie Schwab te Mainz
We
laten de slagersfamilies te
Herzogenaurach en omgeving nu verder aan hun lot over en vervolgen onze kroniek nu te
Mainz, waarheen de jongste zoon
van Wolfgang jr rond het midden van de achttiende eeuw is verhuisd.
10. Joseph
Schwab. Zoon van Wolfgang Schwab &
Catharina Kimpel. Geboren 19 maart 1727
te Herzogenaurach. Gestorven 22 Augustus 1805 te Mainz. Hij huwde op 8
juni 1767 te Mainz met Anna Maria Dahler,
geboren 12 januari 1747 te Mainz en overleden 13 maart 1817 te Mainz, dochter
van Franz Dahler & Anna Maria. Zij
hadden de volgende kinderen:
15 i. Anna Maria
Schwab
16 ii. Adam
Schwab
17 iii. Helena Schwab
18 iv. Susanna Aloysia Schwab
19 v. Josef Anton Schwab
20 vi. Katharina Aloysia Schwab
Met drie ooms (Georg, Thomas en Hans) in het
slagersvak was er voor Joseph in Herzogenaurach als slager kennelijk geen goed
belegde boterham te verdienen. Onze Joseph Schwab is, volgens de gegevens van
het stadsarchief te Mainz, een meester-molenaar. Zijn naam is evenwel niet te vinden in de gilderegisters van
Herzogenaurach, dus het is mogelijk dat hij pas in Mainz meester-molenaar is geworden. Op 8 juni 1767
namelijk huwt Joseph Schwab op
veertigjarige leeftijd te Mainz met Anna Maria Dahler, die op 12 januari 1747 in Mainz was geboren als de
dochter van de - molenaar - Franz Dahler en diens vrouw Anna Maria. Het
lijkt erop dat Joseph als molenaarsgezel in twee opzichten het geluk heeft
gevonden en waarschijnlijk met de dochter van zijn meester is gehuwd. Nader
onderzoek te Mainz moet nog plaatsvinden. De vader van Joseph’s echtgenote is Franz Dahler. Hij was geboren in 1695;
blijkens de “Bürgerannahme” registers is hij sinds 10 mei 1738 een inwoner van Mainz,
maar het is niet bekend waar hij vandaan kwam. Nadat Franz Dahler op 28 januari
1753 te Mainz is overleden, hertrouwt zijn weduwe Anna Maria op 14 augustus
1757 met ene Adam Filtzinger.
Joseph en Anna Maria krijgen te Mainz zes kinderen: Anna Maria, geboren op 28
november 1768; Adam, geboren op 11 september 1770; Helena, geboren op 4 januari
1773; Susanna Aloysia, geboren op 25 mei 1775 en overleden op 3 december 1777;
Josef Anton, geboren op 4 mei 1779 en overleden op 19 juni 1780; en tenslotte Katharina
Aloysia, geboren op 8 januari 1783. Joseph is 78 jaar oud als hij op 22
augustus 1805 te Mainz overlijdt. Zijn weduwe
Anna Maria overlijdt twaalf jaar
later op 13 maart 1817 te Mainz.
15. Anna Maria Schwab. Dochter van
Joseph Schwab & Anna Maria Dahler. Geboren op 28 November 1768 te Mainz.
16. Adam
Schwab. Zoon van Joseph Schwab & Anna
Maria Dahler. Geboren 11 September 1770
te Mainz en aldaar overleden op 12 February 1821. Hij huwde op 11
augustus 1811 te Mainze met Franziska Maria
(Josefina) Schumm. Zij werd op 8 April 1789 te Trier geboren en overleed
op 9 October 1858 te Mainz. Zij haddeb de volgende kinderen
21 i. Joseph Schwab
22 ii. Franz Carl Joseph Schwab
23 iii. Anna Maria Schwab
24 iv. Sebastian Schwab
Deze zoon van Joseph
is voor het verdere verloop van onze geschiedenis van belang. Hij treedt
niet in de voetsporen van zijn vader; in
plaats van molenaar wordt hij jurist. Uit de diverse in het archief van Mainz
bewaarde akten blijkt, dat hij diverse functies in zowel de staande als bij de
zittende magistratuur bekleedde:
-
in 1812 wordt
hij vermeld als: Juge au Tribunal de première Justice de l'arrondissement
de Mayence
-
in 1814 wordt
hij vermeld als: Procureur d’état près
tribunal de première instance de l'arrondissement de Mayence
-
in 1842 wordt
vermeld dat de inmiddels overleden Adam in leven was: Präsident am
Grossherzoglich Hessischen Kreisgerichte zu Mainz
Adam Schwab huwt,
éénenveertig jaar oud, op 11 augustus 1811 met Francisca Josephine (Maria?)
Schumm. Zij is in Trier geboren en op de huwelijksdatum tweeëntwintig jaar oud.
Haar bruidegom is dus bijna twee keer zo oud als zij. Elf maanden later wordt
hun eerste kind, Joseph geboren; 's nachts om één uur op 11 Juli 1812. Mainz is
dan onderdeel van het Napoleontische keizerrijk en de burgerlijke stand is
ingevoerd. Er staan veel gegevens in de diverse akten. Zo zien we, dat als
getuigen voor diverse aangelegenheden optreden: August Witter, aannemer; Pierre Wolf,
wijnhandelaar en Friedrich Werner,
handelaar.
Adam overlijdt op 51-jarige leeftijd op 12 februari 1821.
Hij laat een weduwe en drie kinderen achter.
Joseph wordt hierna uitvoerig behandeld. Francisca
Josephine Schumm tenslotte overleeft al haar kinderen (ook Joseph die in 1853
te Palembang sterft) en overlijdt op 69-jarige leeftijd op 9 oktober 1858 te
Mainz.
17. Helena Schwab. Daughter of Joseph Schwab &
Anna Maria Dahler. Born
18. Susanna Aloysia
Schwab. Daughter of Joseph Schwab & Anna
Maria Dahler. Born
19. Josef Anton Schwab. Son of Joseph Schwab & Anna Maria Dahler.
Born
20. Katharina
Aloysia Schwab. Daughter of Joseph Schwab & Anna Maria Dahler.
Born 8 January 1783
Hier begint de volgende generatie.
21. Joseph
Schwab.
[zie
verder: paragraaf
3 ] Zoon van Adam Schwab
en Franziska Josephina (Maria) Schumm, geboren 11 juli 1812 te Mainz.
[ N§661 L'an mil huit cent douze, le onze du mois Juillet
a deux heure du matin pardevant nous Adjoint du maire, Officier de l'Etat civil
de la ville de Mayence, département du Mont-Tonnerre, est comparu Mr. Adam
Schwab, Juge au Tribunal de première Justice de l'arrondissement de Mayence,
domicilie de cette ville, lequel nous a présent‚ un enfant de sexe masculin, né
ce matin à une heure de lui déclarant et de Dame Françoise Joséphine [sic!]
Schumm son épouse et auquel il a déclaré vouloir donner le prénom Joseph.
Les dites déclaration et
présentation faites en présence de Augustin Witter, Entrepreneur des bâtiments,
age de quarante six ans et Pierre Wolff, marchand de vin, age de quarante un
ans, tous deux Domicilies en cette ville et ont les père et témoins signé avec
nous le présent acte de naissance, après qu'il leur en a été faite lecture.
wg: Schwab(), A.Witter,
Wolff Probst
]
22. Franz
Carl Joseph Schwab. Zoon van Adam Schwab & Franziska Maria Schumm.
Geboren 27 September 1814 te Mainz en overleden 26 Augustus 1845 te Mainz.
Ook de geboorteakte van Franz Carl Joseph is nog in het
Frans.
[N§746. L'an mil huit cent quatorze le vingt huit du mois septembre à trois
heures de relevée (?) par devant nous
Adjoint du Maire, Officier de l'Etat civil de la ville de Mayence, département
du Mont Tonnèrre, est comparu Monsieur Adam Schwab, Procureur d’état près
tribunal de première instance de l'arrondissement de Mayence, domicilié en
cette ville, lequel nous a présent‚ un enfant de sexe masculine né hier a trois
heures de relevée de lui déclarant et de Dame Françoise Joséphine Schumm son
épouse et auquel il déclare donner le prénom François Charles-Joseph.
Lesdites déclaration et
présentation faites en présence de Pierre Wolf, marchand de vin, et Frédérique
Werner, négociant, tous deux majeurs d'âge domiciliés en cette ville et ont les
père et témoins signé avec nous le présent acte de naissance, après qu'il leur
en avait‚ faite lecture.
[wg:]
Wolff, Schwab, Friedrich Werner, Probst ]
23. Anna Maria Schwab. Daughter of Adam Schwab & Franziska
Maria Schumm. Born
Anna Maria huwt met een eerste-luitenant der infanterie,
van het 35e Keizerlijk Koninklijk Hessische infanterie regiment, August
Dionysius (?) Bayer von Bayersburg, te Mainz in Garnizoen. Zij overlijdt op 31
juli 1842, vijfentwintig jaar oud. Haar zwager, de vierentwintigjarige
luitenant Franz Bayer von Bayersburg en haar broer, Dr. Carl Schwab - deze
heeft te dien tijde een functie bij het
gerecht - doen aangifte van haar overlijden.
[Nro 664. Im Jahre eintausend achthundert zwei und vierzig den ersten
Augustus um zehn Uhr des Vor Mittags, sind vor mir Johann Graff
ersterbeigeorndeter Civilstandsbeamten der Gemeinde Mainz, erschienen Franz
Bayer von Bayersburg, Leutnant im Kaiserlich Königlich erstr....schen (?) 35
Infanterie Regiment, vier und zwanzig Jahren alt, Schwager der Verstorbenen, zu
Mainz in Garnison und Doctor Carl Schwab, gerichtsAucfrist (?), sieben und
zwanzig Jahren alt, Brüder der Verstorbenen, zu Mainz wohnhaft Und haben mir
erklärt, dass Anna Maria Schwab, funf und zwanzig Jahren Alt geboren und
wohnhaft zu Mainz, Ehegattin des August Dionisius Bayer von Bayersburg, Oberleutnant
im obengenannten Regiment, zu Mainz in Garnison, Tochter der verstorbenen Adam
Schwab, bei Lebzeiten Präsident am Grossherzoglich Hessischen Kreisgerichte zu
Mainz und der zu Mainz wohnhaften Privatfrau Franziska Josephina Schumm,
gestern den einunddreissisgsten Juli um fünf Uhr des Nachmittags in dem Hause
Lit. F. N§ 378 im Wo...garten gestorben ist, und haben die erklärenden
gegenwartigen Akt, nachdem solcher ihnen vorgelesen worden, mitt mir
unterschrieben.
Die Deklaranten,
... Bayer
Dr. Schwab]
Franz Carl zelf overlijdt drie jaar later, slechts
éénendertig jaar oud, op 26 Augustus 1845; twee collega-juristen, Dr. Carl
Friedrich Parcus en Dr. Cornel Valckenberg doen van zijn overlijden aangifte
24. Sebastian Schwab. Son of
Adam Schwab & Franziska Maria Schumm.
Born