Héél leuk!

Piramides
De Prehistorie
De Steentijd
De Bronstijd
De IJzertijd
De Romeinen
De Vikingen
De Kruistochten
Ridders
Middeleeuwen
Willem Barentsz
Oud-Brugge
VOC
Heksen
Topo Nederland
De Noordpool
Vulkanen
Aardbevingen
Tsunami's
Koppensnellers
Olifanten
Olifanten (2)
Orang Oetans
Krokodillen
Kerstmis
Pasen
Winnie the Poeh
Tellen
Paaseiland
Pacman
Woordzoekers
Bouwplaten
Spelletjes
Moppen
Bedrog
Doolhoven
De Pest R'dam
Wereldwonderen
Valentijnsdag
Lente
Paul Biegel
Willie Wortel

 

   

Welkom bij

Willy Wortel

 

Tsunami's
Ben van Wijnen

Algemeen

"Tegen zeven uur 's ochtends hoorde ik een gedreun alsof er rotsblokken vanaf grote hoogte naar beneden kwamen," herinnert Evelyn Crabb zich. 
Ze was onderwijzeres op een school in Laupahoehoe op Hawaii en zag destijds een grote golf op haar hut afkomen. De eerste golf stopte voor de huisdeur, maar de tweede rukte het huis van zijn fundering. 
"De keuken waar ik in zat werd zeven meter in de lucht getild. We denderden over de toppen van de palmbomen. Het was dat we achter een stenen muur bleven steken, anders waren we weer naar zee gespoeld." Crabb had geluk. De hut naast de hare, met daarin drie van haar collega's, verdween spoorloos.
  



Laie Point, Hawaii (1957)



Laie Point, Hawaii (1957)

De tsunami die Hawaii teisterde, was de lange arm van een aardbeving die 3750 meter verderop plaatsvond. Die bracht een reeks golven teweeg die met een vaartje van 800 kilometer per uur, de kruissnelheid van een Boeing 747, over de oceaan raasden. Het gekke is dat tsunami's midden op zee niet te zien zijn doordat ze daar maar een meter of vijf meter hoog worden. Pas in ondiep water vormen ze gigantische watermuren. De remmende invloed van de bodem brengen de golflengte en snelheid sterk terug, en de onvoorstelbare hoeveelheid energie die een tsunami bezit, wordt in één grote monstergolf samengebald. Op 28 maart 1964 werd bij Valdez in het zuiden van Alaska een tsunami van 67 meter hoogte gezien.

 

Deze speciale hoge golf "tsunami" wordt veroorzaakt door het plotseling bewegen van een groot oppervlak van de aardkorst, waardoor het bovenliggende zeeoppervlak plotseling verhoogd of verlaagd wordt. Aardbevingen, onderzeese landverschuivingen, onderzeese vulkaanerupties en explosies maar ook het inslaan van meteorieten in de zee kunnen een tsunami veroorzaken. 
Hierdoor ontstaan golven met golflengtes van tussen de 100 en 200 kilometer Tsunami's op open zee zijn meestal vrij ongevaarlijk, behalve op het moment dat ze ontstaan dan. Als een Tsunami de kust bereikt is het een ander verhaal: Tsunami's kunnen dan soms wel hoogtes van meer dan 30 meter bereiken!

Tsunami is een Japans woord en staat voor Tsu dat "haven" betekent en Nami dat "golf" betekent. Deze vloedgolf komt in 80 procent van de gevallen voor in het gebied van de Stille Oceaan en heeft al vaak Japanse havensteden getroffen. 


Tsunami van de Noordzee
Zo'n 7000 tot 8000 jaar geleden richtte een vernietigende tsunami in de Noordzee grote schade aan langs de kusten van Noorwegen, Oost-Schotland en de FaerÖer-eilanden. Een zeer krachtige explosie van methaangas zorgde op een aflopende zeehelling voor de kust van Noorwegen voor een enorme aardverschuiving. Geologen en oceanologen spreken sindsdien van de 'grote Storegga landslide'. 
De door de explosie ontstane landverschuiving was de aanstichter van de tsunami die enorme schade aanrichtte. 
De 'Storegga landslide' veroorzaakte een 10 meter hoge en onstuitbare muur van water die tegen grote stukken kustlijn te pletter liep. Dat moet destijds een enorm spectaculair natuurgeweld zijn geweest van een ontploffing en een vloedgolf.

Foto's van enkele tsunami's: